You are not connected. Please login or register

Chiến tranh giành độc lập của các bang thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ (1775 - 1783)

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down  Thông điệp [Trang 1 trong tổng số 1 trang]

nhokkanct

avatar
Vương Thần
Vương Thần

CHIẾN TRANH GIÀNH ÐỘC LẬP CỦA CÁC BANG THUỘC ÐỊA ANH Ở BẮC MỸ (1775 - 1783)


I. TÌNH HÌNH CÁC BANG THUỘC ÐỊA TRƯỚC CÁCH MẠNG

1. Sự phát triển của nền kinh tế tư bản chủ nghĩa ở Bắc Mỹ.


1.1. Công- thương nghiệp:

Giữa thế kỷ XVIII, 13 bang thuộc địa ở Bắc Mỹ đã có một nền kinh tế tư
bản chủ nghĩa tương đối phát triển. Mặc dù bị chính quyền kìm hãm, nền
kinh tế tư bản chủ nghĩa ở Mỹ phát triển nhanh nhờ những điều kiện thuận
lợi: tài nguyên thiên nhiên phong phú và lao động di dân hăng say.

Thủ công nghiệp phát triển tự do, không bị chế độ phường hội hạn chế, số
công trừơng thủ công ngày càng tăng, những công xưởng tư bản chủ nghĩa
bắt đầu xuất hiện, lao động máy móc thay thế cho lao động thủ công. Các
bang đã tự túc được nông phẩm và có thể xuất khẩu một số lượng lớn ngũ
cốc, da thú, bơ, sữa, thuốc lá ... Công nghiệp đóng tàu khá phát triển
nhờ nguồn lợi thiên nhiên về gỗ (30% tàu Anh đóng ở Bắc Mỹ). Các ngành
công nghiệp khai mỏ, luyện sắt, thép... và những ngành công nghiệp khác
như: dệt vải, dệt len, thuộc da... cũng phát triển.

Thương nghiệp cũng phát triển, mang lại nhiều nguồn lợi to lớn cho giai
cấp tư sản Bắc Mỹ, đặc biệt trong lãnh vực ngoại thương: trong vòng 50
năm kể từ 1700-1750, giá trị hàng xuất khẩu tăng 5 lần (từ 265.783 lên
1.044.591. bảng).

Sự lớn mạnh của nền kinh tế thuộc địa làm Anh lo sợ, tìm mọi cách để kìm
hãm. Giai cấp tư sản non trẻ của thuộc địa đang phát triển ngày càng
tăng cường thế lực của mình và bước đầu và trở thành một lực lượng đối
kháng với tư sản chính quốc.

1.2. Kinh tế nông nghiệp:

Vào thế kỉ XVII-XVIII, Anh xem Bắc Mỹ là vùng nông nghiệp phụ thuộc vào
chính quốc, nhiệm vụ của nước Mỹ là cung cấp nguyên liệu và lương thực
cho chính quốc. Trong nông nghiệp có hai vùng kinh tế phát triển đó là:

Miền Bắc và tây bắc: kinh tế trại chủ giữ vị trí chủ yếu. Những trại chủ
là những nông dân khai khẩn dựa trên sức lao động của chính họ, không
bị chế độ phong kiến ràng buộc; để có thêm thu nhập, họ làm các nghề thủ
công.

Ở miền Nam: chế độ nô lệ đồn điền của chủ nô chiếm địa vị thống trị.
Kinh tế đồn điền của miền Nam dựa vào lao động của nô lệ và gắn liền với
chủ nghĩa tư bản. Sự bóc lột nô lệ ở các đồn điền miền Nam không khác
gì thời cổ đại: nô lệ làm việc 18-19 giờ/ ngày; không được phép bỏ đồn
điền và không được tụ tập. Họ bị đặt ra ngoài vòng pháp luật và không có
quyền phản kháng. Hàng triệu nô lệ đã chết trên đất Hiệp chủng quốc để
làm giàu cho các chủ đồn điền.

2. Chính sách cai trị của Anh.

Thực dân Anh chia các thuộc địa Bắc Mỹ thành 2 loại: loại I gồm 5 bang
được hưởng quyền tự trị rộng rãi, loại II là 8 bang còn lại do chính phủ
Anh trực tiếp cai trị. Ở mỗi bang, thống đốc nắm quyền chỉ huy quân
đội, chọn nhân viên hành chính. Quyền bầu cử rất hạn chế: chỉ có những
thương nhân, địa chủ mới có quyền bầu cử, nô lệ da đen, da trắng và
người Indians không có quyền bầu cử.

Giai cấp thống trị xem thuộc địa là nguồn cung cấp nguyên liệu và thị
trường cho họ, nên tìm mọi cách để buộc kinh tế thuộc địa lệ thuộc vào
kinh tế chính quốc. Nhưng sự phát triển kinh tế mạnh mẽ ở Bắc Mỹ làm Anh
lo ngại, vì thế Anh đưa ra một loạt biện pháp nhằm hạn chế sự kinh
doanh của giai cấp tư sản Bắc Mỹ. Những chính sách này làm hại đến quyền
lợi của chủ nô, tư sản, và ngay cả nhân dân thuộc địa, vì vậy họ phản
kháng lại chính quyền Anh và đó cũng là nguyên nhân sâu xa dẫn đến chiến
tranh giành độc lập. Nói một cách khác, nguyên nhân của chiến tranh là
do sự xung đột giữa giai cấp thống trị Anh với tư sản Bắc Mỹ và các tầng
lớp nhân dân thuộc địa.

3. Nguyên nhân trực tiếp của cuộc chiến tranh.

Với sự phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa ở Bắc Mỹ, giai cấp thống trị
Anh tìm cách kìm hãm nó bằng việc ban hành một số những đạo luật khắt
khe, buộc nhân dân Bắc Mỹ phải thi hành. Năm 1699 cấm xuất cảng len từ
đất Mỹ, chỉ cho phép bán tại nơi sản xuất. Năm 1776, nghị viện Anh ra
quyết định buộc phải đưa sang hải cảng Anh những hàng hóa từ thuộc địa
muốn xuất cảng sang các nước khác, nghiêm cấm việc buôn bán đường...
Ngoài ra, năm 1763 vua Anh còn ban hành đạo luật cấm khai khẩn đất đai ở
phía tây dãy Alleghenies, điều này đụng chạm đến quyền lợi của những
người Indians và dân tự do.

Ðến 1765, chính quyền Anh lại ban bố luật thuế tem: mọi giấy tờ phải đến
cơ quan trước bạ để chịu thuế. Việc ban bố đạo luật này coi như vi phạm
đến chính quyền các bang, vì các bang đòi phải có sự đồng ý của nhân
dân thuộc địa. Thực chất của vấn đề thuế tem là quyền hạn của thuộc địa.
Một đại hội bàn về thuế tem được triệu tập tại New york. Ðại hội yêu
cầu quốc hội Anh bãi bỏ những đạo luật vừa ban hành đồng thời phát động
một phong trào tẩy chay hàng Anh. Trước sự phản kháng của nhân dân thuộc
địa, quốc hội Anh buộc phải bãi bỏ thuế tem.

Tháng 10. 1773, ba chiếc tàu chở chè của công ty Ðông Âún vào cảng
Boston, nhân dân Boston cải trang làm người Indians, tấn công 3 chiếc
tàu và ném các thùng chè xuống biển (trị giá 100.000 bảng). Chính phủ
Anh ra lệnh đóng cửa cảng Boston, không cho tàu buôn vào. Tướng Gages
được cử sang làm tổng tư lệnh quân đội Anh ở Bắc Mỹ.

Tháng 4. 1774 chính quyền Anh lại ban hành những đạo luật khác gây nên
một phong trào chống Anh rộng rãi trong quần chúng và thúc đẩy chiến
tranh bùng nổ.


II. DIỄN BIẾN CỦA CHIẾN TRANH

1. Giai đoạn I: (1775 - 1777)


1.1. Ðại hội lục địa lần I: (1774)

Trước sự phát triển của những hoạt động cách mạng của nhân dân, những
người lãnh đạo phong trào cách mạng ở Mỹ thấy cần có một hội nghị để
biểu lộ ý chí chung. Vì vậy họ triệu tập Hội nghị lục địa lần I ngày
5.9. 1774 ở Philadelphia. Trong hội nghị đã diễn ra sự đấu tranh giữa
hai phái ôn hòa và cấp tiến. Ða số đại biểu vẫn chủ trương ôn hòa với
chính quốc, cho nên về mặt chính trị, giai cấp tư sản chưa đi đến quan
điểm dứt khoát, còn về mặt kinh tế thì những biện pháp cứng rắn đều
được thông qua. (Ðại biểu các bang nhất trí hành động tẩy chay hàng Anh
trong tất cả các bang). Hội nghị đã gởi lên vua Anh một bản kiến nghị
đòi xóa bỏ những đạo luật vô lý của chính quyền Anh, nhưng quốc hội Anh
không đáp ứng môt yêu cầu nào của hội nghị. Tuy vậy, hội nghị lục địa
lần I có một ý nghĩa lớn vì nó đã thống nhất các lực lượng đấu tranh
chống lại chính quốc.

1.2. Ðại hội lục địa lần II. (1775)

Sau những cuộc giao tranh đầu tiên, sự phát triển của tình hình chính
trị và quân sự cuối 1774 và 1775 đã đưa nhân dân Bắc Mỹ đến một giai
đoạn mới: đấu tranh vũ trang. Nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của
giai cấp tư sản đã đứng về một phía, chống lại lực lượng của Anh.

Giai cấp tư sản tuy có tư tưởng cách mạng, nhưng đa số vẫn chiến đấu với
tinh thần tự do, họ sợ phong trào quần chúng và e ngại trước lực lượng
của chính quốc. Trước tình hình đó, quần chúng nhân dân đòi phải tổ chức
thống nhất các bang và hoạt động theo sự chỉ huy chung. Do đó, hội nghị
lục địa lần II triệu tập ngày 10.5.1775 với mục đích giải quyết những
vấn đề cụ thể của chiến tranh.

Trong đại hội lục địa II vẫn diễn ra sự đấu tranh giữa 2 phe, những
người cách mạng triệt để đề ra những biện pháp kiên quyết nhưng không
được sự ủng hộ.Những người phái hữu tuy chống Anh nhưng lại phản đối
việc li khai với chính quyền và đề ra những biện pháp thỏa hiệp. Thái độ
thiếu kiên quyết của dại hội là thái độ thiếu kiên quyết của những phần
tử tư sản.Tuy nhiên, Ðại hội đã làm được một việc quan trọng là xây
dựng được một lực lượng quân sự do Gcorge Washington chỉ huy.

1.3.Tuyên ngôn độc lập (1776 ) - Hiến pháp 1781.

Chính sách hiếu chiến của giới cầm quyền Anh và những thất bại quân sự
khiến cho giai cấp tư sản ở Bắc Mỹ phải chuyển biến trong việc lãnh đạo
cách mạng. Tư sản Bắc Mỹ phải qua một chặng đường dài đấu tranh mới đi
đến quan điểm đòi độc lập hoàn toàn.

Ðầu 1776, Thomas Paine đã ra một bản luận văn quân sự kêu gọi lật đổ nền
thống trị của Anh, thành lập chế độ cộng hòa. Jefferson đã dựa vào bản
luận văn quân sự để soạn thảo Tuyên ngôn độc lập, và ngày 4.7.1776 Tuyên
ngôn độc lập được đại hôi lục địa thông qua. Trong thời gian từ tháng 6
đến tháng 7.1776, các bang lần lượt tuyên bố độc lập.

Bằng lời văn trang trọng, Tuyên ngôn nêu rõ: Mọi người đều sinh ra bình
đẳng. Tạo hóa đã ban cho họ những quyền bất khả xâm phạm, trong đó có
quyền sống, quyền tự do và mưu cầu hạnh phúc... Bản Tuyên ngôn còn nêu
rằng chỉ nhân dân mới có quyền thiết lập chính quyền, đứng lên đấu tranh
khi quyền lợi bị chà đạp. Bản Tuyên ngôn còn lên án vua Anh và tuyên bố
quyền độc lập của các quốc gia, quyền gia nhập liên minh, buôn bán, kí
kết hiệp ước...

Ðây là một văn kiện có tính chất tiến bộ thời bấy giờ, nó thể hiện tính
chất dân chủ, tự do, nêu cao nguyên tắc chủ quyền của nhân dân.

1.4. Thắng lợi ban đầu của cách mạng.

Quân đội của Bắc Mỹ được thiết lập do George Washington chỉ huy, trong
buổi ban đầu đã chiến đấu với những điều kiện vô cùng gian khổ: quân
nhu, súng ống, đạn dược đều thiếu thốn. Trong lúc đó, một số thương nhân
Boston lại cung cấp vũ khí và lương thực cho quân đội Anh. Tuy vậy,
quân Anh vẫn không giành được thắng lợi mặc dù có trang bị vật chất đầy
đủ vì phải đương đầu với một kẻ thù ẩn hiện khắp nơi: nhân dân Bắc Mỹ áp
dụng chiến thuật phân tán, du kích. Các tầng lớp nhân dân lao động Mỹ
cũng triệt để ủng hộ kháng chiến, dân nô lệ da đen đã chiến đấu dũng cảm
vì họ bảo vệ lợi ích của họ. Sau những đợt tấn công quyết liệt của quân
Anh, quân Bắc Mỹ đã đẩy lùi được và thắng lớn ở trận Sarratoga vào giữa
1777.Chiến thắng này đã làm thay đổi cục diện chiến tranh.

2. Giai đoạn 2 của chiến tranh (1777 - 1781).

Ðặc điểm chung: thời kỳ này có sự tham gia của những lực lượng bên ngoài.Về đối nội: mang tính dân chủ hơn trước.

Trong những năm đầu sau trận Sarratoga, tình hình chiến tranh vẫn chưa
có những thay đổi lớn. Quân đội Bắc Mỹ gặp nhiều khó khăn về vũ khí và
trang bị, phải chiến đấu trong những điều kiện thiếu thốn. Ðến tháng
11.1781, quân đội Bắc Mỹ mới chiến thắng rực rỡ ở Yorktown. Chiến thắng
này mang một ý nghĩa quyết định: nó cổ vũ cho quần chúng nhân đấu tranh
mạnh mẽ hơn, đồng thời một phong trào phản chiến ở Anh nổ ra. Trước
tình hình đó, Anh đồng ý thương lượng với Bắc Mỹ. Hiệp ước Versailles
được ký tháng 9.1783, Anh phải công nhận nền độc lập của các bang thuộc
địa. Trước đó ít lâu, Ðại hội lục địa đã thông qua một hiến pháp cho
Bắc Mỹ, ngày 1. 3. 1781 HP có hiệu lực: quyền hạn của chính quyền trung
ương bị hạn chế, các bang có quyền rộng rãi: qui định thuế má, ngân
sách, tổ chức, quân đội và hạm đội riêng...

III. ÐẤU TRANH GIAI CẤP SAU CHIẾN TRANH

1. Cuộc khởi nghĩa của dân nghèo 1786 - 1789.


Sau chiến tranh, nước Cộng hòa trẻ tuổi lâm vào tình trạng khó khăn: lạm
phát, thuế khóa nặng nề, giá sinh hoạt tăng vọt, ngân sách nghèo nàn,
kinh tế bị tàn phá; môt số tư sản và địa chủ giàu lên nhờ chiến tranh,
trong khi đó đời sống binh lính và nhân dân càng bấp bênh.Trước tình
hình như vậy, nhân dân lao động tiếp tục đấu tranh đòi quyền sống, ruộng
đất và tự do dân chủ. Năm 1785, có những cuộc khởi nghĩa của dân nghèo
thành thị, nông dân. Ðến năm 1786, phong trào lan rộng.

Một cuộc khởi nghĩa lớn lúc bấy giờ là khởi nghĩa của những người nghèo ở
bang Massachusettes, có công nhân, trại chủ, binh lính giải ngũ tham
gia. Người lãnh đạo là Daniel Shace, một trại chủ nghèo nguyên là đại
úy trong quân đội. Cuộc khởi nghĩa kéo dài từ tháng 9/ 1786 đến tháng 2/
1787. Những người khởi nghĩa đã đề ra một chương trình hành động: phân
phối ruộng đất công bằng, thủ tiêu nợ nần, xử án công bằng.... Cuộc
khởi nghĩa thu hút dân nghèo và các bang lân cận. Giai cấp tư sản dùng
mọi lực lượng để đàn áp và dập tắt phong trào, Shace bị xử tử.

2. Hiến pháp 1787.

Sau chiến tranh, nhiều yếu tố về kinh tế và chính trị đã thúc đẩy giai
cấp tư sản phải củng cố chính quyền trung ương . Từ 25.5 -17. 9.1787,
đại hội đại biểu các bang được triệu tập ở Philadelphia để sửa đổi hiến
pháp và tháng 9.1789, hiến pháp mới được thông qua với một số sửa đổi có
hiệu lực đến ngày nay.
Theo hiến pháp mới, chính quyền trung ương được tăng cường, nhưng các
bang vẫn giữ quyền tự trị rộng rãi trong các vấn đề có tính chất địa
phương.

Hành pháp: Tổng thống đứng đầu chính phủ, nhiệm kỳ 4 năm, quyền hạn Tổng thống rất rộng.

Lập pháp: thuộc về Quốc hội. Quốc hội gồm hai viện :

-Thượng viện: đại diện các bang, nhiệm kỳ 6 năm, cứ 2 năm phải bầu lại 1/3 nghị sĩ.

-Hạ viện: đại diện nhân dân liên bang, nhiệm kỳ 2 năm.

Tư pháp: giao cho Tòa án tối cao liên bang, những thành viên trong tòa án tối cao do Tổng thống cử và giữ chức vụ suốt đời.

Hiến pháp còn những mặt tiêu cực: chỉ những người có tài sản mới được
bầu cử, nô lệ và người Indians không có quyền bầu cử; chế độ nô lệ vẫn
còn duy trì. Một hạn chế khác là muốn bầu cử phải có thời hạn cư trú
nhất định trong một địa phương nào đó.

Hiến pháp 1787 thực chất là sự thỏa hiệp giữa hai tầng lớp tư sản miền
Bắc và chủ nô miền Nam, tư sản miền Bắc phải nhân nhượng phần nào với
chủ nô miền Nam để chống lại phong trào dân chủ của nhân dân. Ðây là một
hiến pháp của giai cấp tư sản. Trong chế độ mới này, chính quyền nằm
trong tay tư sản công thương nghiệp miền Bắc và chủ nô miền Nam.

IV. TÍNH CHẤT VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ

Nhân dân các thuộc địa đã đấu tranh giành độc lập trong 6 năm, thu nhiều
thắng lợi. Kết quả lớn nhất là thủ tiêu nền thống trị của Anh, giành
độc lập hoàn toàn và thiết lập một quốc gia tư sản ở Bắc Mỹ với 13 bang:
New Hamsphire, Massachussetts, Connecticut, Rhodes Island, NewYork,
Pensylvania, New Jersey, Maryland, Delaware, Virginia, Carolina North,
Carolina South, Georgia.

Ðây là một cuộc chiến tranh giành độc lập, nhưng cuộc chiến tranh này
không chỉ giải quyết nhiệm vụ giải phóng dân tộc mà còn giải quyết những
nhiệm vụ kinh tế và xã hội của một cuộc cách mạng tư sản, nó chống lại
chế độ phong kiến do bọn thực dân Anh thiết lập và chống lại những biểu
hiện khác của chủ nghĩa thực dân đang ngăn trở sự phát triển của công,
thương nghiệp tư bản chủ nghĩa. Nó giải phóng Mỹ khỏi chủ nghĩa thưc dân
Anh, đưa tư sản và chủ nô lên nắm chính quyền, mở đường cho kinh tế
tư bản chủ nghĩa Mỹ phát triển mạnh.

Cuộc cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo, quần chúng nhân dân là lực
lượng quyết định, bao gồm nô lệ, công nhân, nông dân... Nhưng khi cách
mạng thành công, giai cấp tư sản đã không đáp ứng những yêu cầu của nhân
dân: không giải quyết ruộng đất cho họ, chế độ nô lệ vẫn còn duy trì...


Cách mạng tư sản ở Mỹ có một ý nghĩa lịch sử lớn lao: thiết lập một quốc
gia tư sản độc lập, đem lại sự tiến bộ cho dân tộc, mở ra con đường
phát triển tư bản chủ nghĩa trong nền kinh tế. Ðồng thời, phong trào
giải phóng dân tộc của nhân dân Bắc Mỹ đã kích thích và ảnh hưởng đến
phong trào đấu tranh của nhân dân các nước khác.

Xem lý lịch thành viên http://a6ltt.forum.st

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang  Thông điệp [Trang 1 trong tổng số 1 trang]

Permissions in this forum:
Bạn không có quyền trả lời bài viết